Một đơn hàng chỉ mất vài giây để được xác nhận, nhưng quá trình lấy hàng trong kho có thể chiếm đến hơn một nửa thời gian xử lý đơn. Khi quy mô kho và số lượng đơn hàng tăng lên, quy trình Picking không hiệu quả sẽ khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian, tăng chi phí vận hành và giảm trải nghiệm khách hàng. Vậy Picking là gì và doanh nghiệp nên lựa chọn Discrete Picking, Batch Picking, Zone Picking hay Wave Picking để tối ưu hoạt động kho?
Tổng quan về hoạt động Picking trong quản lý kho
Picking là gì?
Picking (Lấy hàng) là quá trình lấy hàng từ vị trí lưu trữ để chuẩn bị cho công đoạn đóng gói và giao hàng theo đơn đặt hàng. Đây là một trong những hoạt động quan trọng của quy trình quản lý kho, ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian xử lý đơn hàng, chi phí vận hành, độ chính xác khi xuất kho và trải nghiệm của khách hàng.
Trong quy trình quản lý kho, Picking được thực hiện sau khi hàng hóa được lưu trữ và trước khi chuyển sang công đoạn đóng gói, giao hàng.
Một quy trình quản lý kho hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng hóa mà còn tối ưu tốc độ xử lý đơn hàng và giảm chi phí vận hành. Thông thường, quy trình quản lý kho được chuẩn hóa thành 6 bước liên hoàn, từ khi hàng hóa được tiếp nhận đến khi giao đến khách hàng.
-
Bước 1 – Receiving (Nhận hàng): Hàng hóa được tiếp nhận từ nhà cung cấp hoặc đơn vị vận chuyển, kiểm tra số lượng, chất lượng và đối chiếu với chứng từ. Sau khi xác nhận đạt yêu cầu, thông tin hàng hóa được cập nhật vào hệ thống để chuẩn bị nhập kho.
-
Bước 2 – Put Away (Cất hàng): Hàng được di chuyển từ khu vực nhận hàng đến vị trí lưu trữ phù hợp theo quy tắc của kho (FIFO, FEFO, khu vực, loại hàng…). Việc cất đúng vị trí giúp tối ưu không gian và rút ngắn thời gian tìm kiếm sau này.
-
Bước 3 – Storage (Lưu trữ): Hàng hóa được quản lý tại các vị trí lưu trữ và theo dõi tồn kho theo thời gian thực. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp kiểm soát số lượng, hạn sử dụng, tình trạng hàng hóa và thực hiện kiểm kê định kỳ để đảm bảo độ chính xác của tồn kho.
-
Bước 4 – Picking (Lấy hàng): Khi có đơn hàng, nhân viên hoặc hệ thống sẽ xác định vị trí hàng và hướng dẫn lấy đúng sản phẩm, đúng số lượng theo lộ trình tối ưu. Đây là công đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ xử lý đơn hàng và tỷ lệ giao đúng.
-
Bước 5: Packing (Đóng gói): Hàng sau khi được nhặt sẽ được kiểm tra lần cuối, đóng gói theo quy cách và dán nhãn vận chuyển. Quy trình đóng gói đúng tiêu chuẩn giúp bảo vệ hàng hóa, hạn chế hư hỏng và giảm sai sót khi giao hàng.
-
Bước 6: Shipping (Xuất hàng): Đơn hàng được bàn giao cho đơn vị vận chuyển hoặc xuất trực tiếp đến khách hàng. Đồng thời, hệ thống cập nhật trạng thái xuất kho và tự động trừ tồn kho, giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ giao hàng và quản lý tồn kho chính xác theo thời gian thực.
Mỗi bước trong quy trình quản lý kho đều có vai trò quan trọng và liên kết chặt chẽ với nhau. Việc chuẩn hóa quy trình kết hợp với ứng dụng phần mềm quản lý kho (WMS) sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tồn kho theo thời gian thực, giảm sai sót trong vận hành, tăng năng suất xử lý đơn hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Tùy theo quy mô kho, số lượng SKU và đặc điểm đơn hàng, doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều phương pháp Picking khác nhau nhằm tối ưu hiệu quả lấy hàng. Trong đó, Batch Picking, Zone Picking và Wave Picking là ba phương pháp được sử dụng phổ biến, mỗi phương pháp có cách tổ chức lấy hàng và phạm vi ứng dụng riêng.
Vai trò của hoạt động Picking
Picking là công đoạn kết nối giữa lưu trữ hàng hóa và giao hàng cho khách. Chất lượng của hoạt động Picking ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ xử lý đơn hàng, độ chính xác khi xuất kho, chi phí vận hành và trải nghiệm khách hàng.
Nếu quy trình Picking chưa hiệu quả, doanh nghiệp sẽ gặp phải các vấn đề:
-
Thời gian xử lý đơn hàng kéo dài
-
Nhân viên phải di chuyển quá nhiều
-
Giao nhầm hoặc thiếu hàng
-
Chi phí vận hành tăng
-
Khó mở rộng khi số lượng đơn hàng tăng.
Vì vậy, mục tiêu của việc tối ưu Picking không phải là để nhân viên làm việc nhanh hơn, mà là giảm quãng đường di chuyển, tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác trong quá trình lấy hàng.
Quy trình Picking trong quản lý kho
Quy trình Picking thường bắt đầu khi hệ thống WMS tiếp nhận đơn hàng từ ERP, OMS hoặc phần mềm bán hàng và tự động tạo danh sách lấy hàng. Hệ thống sẽ xác định SKU, số lượng, vị trí lưu trữ và đề xuất lộ trình lấy hàng tối ưu.
Nhân viên thực hiện Picking theo hướng dẫn trên thiết bị cầm tay, quét Barcode hoặc RFID để xác nhận đúng sản phẩm trước khi chuyển đơn hàng sang khu vực đóng gói và xuất kho.
Phân biệt Discrete, Batch, Zone và Wave Picking trong quản lý kho
Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm đơn hàng, số lượng SKU và quy mô kho khác nhau. Vì vậy doanh nghiệp cần lựa chọn một phương pháp phù hợp với loại hình kinh doanh và nhu cầu vận hành thực tế. Dưới đây là 4 phương pháp được áp dụng phổ biến.
| Tiêu chí |
Discrete Picking |
Batch Picking |
Zone Picking |
Wave Picking |
| Đặc điểm |
Lấy hàng theo từng đơn riêng lẻ. |
Gộp nhiều đơn có sản phẩm hoặc vị trí giống nhau để lấy cùng lúc. |
Chia kho thành nhiều khu vực, mỗi nhân viên phụ trách một Zone. |
Gom nhiều đơn thành từng đợt (Wave) theo kế hoạch xuất hàng. |
| Cách thực hiện |
Hoàn thành một đơn trước khi chuyển sang đơn tiếp theo. |
Lấy hàng cho nhiều đơn trong một lượt, sau đó phân loại theo từng đơn. |
Mỗi nhân viên chỉ lấy hàng trong khu vực của mình, sau đó chuyển đến điểm tập kết. |
Toàn bộ kho thực hiện Picking đồng thời theo từng đợt để đồng bộ đóng gói và xuất hàng. |
| Ưu điểm |
Chính xác cao, quy trình đơn giản, dễ đào tạo. |
Giảm quãng đường di chuyển, tăng năng suất và tiết kiệm nhân công. |
Chuyên môn hóa công việc, cân bằng tải và giảm thời gian di chuyển. |
Tối ưu hiệu suất toàn kho, giảm thời gian chờ và đáp ứng tiến độ giao hàng. |
| Hạn chế |
Hiệu suất giảm khi số lượng đơn hàng lớn. |
Cần phân loại chính xác sau khi Picking để tránh nhầm đơn. |
Cần phối hợp tốt giữa các Zone để tránh chờ đợi. |
Phụ thuộc vào WMS để lập kế hoạch và điều phối Picking. |
| Phù hợp |
Kho nhỏ, ít đơn hàng hoặc đơn hàng giá trị cao. |
Thương mại điện tử, bán lẻ, FMCG, mỹ phẩm, nhà thuốc. |
Kho lớn, nhiều tầng, nhiều khu vực hoặc nhiều SKU. |
Trung tâm phân phối, doanh nghiệp Logistics, 3PL. |
Việc lựa chọn phương pháp Picking nên dựa trên quy mô kho, đặc điểm đơn hàng và mục tiêu vận hành. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể kết hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả cao hơn.
5 thách thức phổ biến khi triển khai Picking
Khi quy mô kho, số lượng đơn hàng và SKU ngày càng tăng, quy trình Picking trở nên phức tạp hơn. Doanh nghiệp thường phải đối mặt với nhiều thách thức như:
-
Nhân viên mất nhiều thời gian di chuyển giữa các vị trí lưu trữ, làm giảm năng suất.
-
Dễ xảy ra sai sót khi lấy nhầm sản phẩm, nhầm vị trí hoặc thiếu số lượng.
-
Khó theo dõi tiến độ thực hiện Picking và tình trạng xử lý đơn hàng.
-
Dữ liệu tồn kho không được cập nhật kịp thời, gây chênh lệch giữa thực tế và hệ thống.
-
Khó điều phối nhiều nhân viên, nhiều khu vực hoặc nhiều phương pháp Picking khi khối lượng đơn hàng tăng.
Nếu không có hệ thống quản lý phù hợp, những vấn đề này sẽ kéo dài thời gian xử lý đơn hàng, làm tăng chi phí vận hành và ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ khách hàng.
Cloudify WMS – Giải pháp nâng cao hiệu quả Picking
Cloudify WMS giúp doanh nghiệp tự động hóa và tối ưu toàn bộ quy trình Picking, từ lập kế hoạch đến theo dõi tiến độ, thông qua các tính năng:
-
Tự động tạo danh sách Picking theo đơn hàng hoặc theo phương pháp lấy hàng.
-
Đề xuất lộ trình lấy hàng tối ưu, giúp giảm quãng đường di chuyển của nhân viên.
-
Xác nhận hàng hóa bằng Barcode hoặc RFID, hạn chế nhầm lẫn và nâng cao độ chính xác.
-
Cập nhật tiến độ Picking theo thời gian thực, giúp quản lý dễ dàng theo dõi và điều phối công việc.
-
Quản lý nhiều kho, nhiều khu vực và nhiều vị trí lưu trữ, đáp ứng nhu cầu mở rộng của doanh nghiệp.
Nhờ ứng dụng Cloudify WMS, doanh nghiệp có thể giảm thời gian và quãng đường di chuyển trong quá trình lấy hàng, nâng cao năng suất nhân viên, tăng độ chính xác khi xuất kho và kiểm soát hiệu quả toàn bộ hoạt động Picking. Từ đó, góp phần rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng, tối ưu chi phí vận hành và cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng.
Kết luận
Picking là công đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ xử lý đơn hàng, chi phí vận hành và chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp. Lựa chọn đúng phương pháp Picking kết hợp với hệ thống WMS phù hợp sẽ giúp chuẩn hóa quy trình, giảm sai sót và nâng cao hiệu quả quản trị kho trong dài hạn.
Bạn muốn tối ưu quy trình Picking và rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng? Hãy đăng ký trải nghiệm
Cloudify WMS để ứng dụng Batch Picking, Zone Picking, Wave Picking cùng công nghệ Barcode/RFID trên một nền tảng quản lý kho thống nhất.