So sánh Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC – Những điểm mới kế toán cần nắm rõ

Hiệu lực và phạm vi áp dụng của Thông tư 99

• Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026
• Áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026
• Thay thế và bãi bỏ:
  • Thông tư 200/2014/TT-BTC
  • Thông tư 75/2015/TT-BTC
  • Thông tư 53/2016/TT-BTC
• Một số nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước tại Thông tư 200 vẫn tiếp tục được áp dụng cho đến khi có văn bản thay thế

So sánh cơ chế quản lý kế toán

• Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm và ban hành quy chế kế toán nội bộ
• Khi muốn sửa đổi tài khoản cấp 1, cấp 2 hoặc mẫu BCTC phải xin phép Bộ Tài chính

• Doanh nghiệp được chủ động điều chỉnh hệ thống tài khoản và báo cáo
• Chỉ cần ban hành Quy chế hạch toán kế toán nội bộ
• Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm trước pháp luật
• Điều chỉnh phải đảm bảo tuân thủ nguyên tắc kế toán và không làm sai lệch BCTC

So sánh hệ thống tài khoản kế toán

• Gồm 9 nhóm tài khoản kế toán
• Việc bổ sung hoặc điều chỉnh tài khoản cấp 1, cấp 2 phải được Bộ Tài chính chấp thuận
• Doanh nghiệp chỉ được mở thêm tài khoản cấp 2, cấp 3 trong phạm vi cho phép

• Vẫn duy trì 9 nhóm tài khoản nhưng sắp xếp lại theo bản chất kinh tế:
  • Tài sản
  • Nguồn vốn
  • Kết quả kinh doanh
  • Các khoản khác
• Doanh nghiệp được phép:
  • Điều chỉnh tên tài khoản
  • Điều chỉnh số hiệu
  • Điều chỉnh kết cấu và nội dung tài khoản
• Chỉ cần ban hành quy chế nội bộ và tự chịu trách nhiệm

• TK 137 – Doanh thu dồn tích
• TK 246 – Chi phí trả trước dài hạn
• TK 351 – Dự phòng nghĩa vụ

Chứng từ và sổ kế toán

• Biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán chỉ mang tính hướng dẫn
• Doanh nghiệp được thiết kế biểu mẫu riêng nếu đảm bảo đủ nội dung theo Luật Kế toán

• Làm rõ hơn quyền:
  • Thiết kế
  • Sửa đổi
  • Bổ sung chứng từ và sổ kế toán
• Doanh nghiệp phải:
  • Ban hành quy chế nội bộ
  • Đảm bảo tuân thủ Luật Kế toán
  • Chịu trách nhiệm về các thay đổi

Báo cáo tài chính – điểm thay đổi lớn

• Muốn sửa đổi hoặc bổ sung chỉ tiêu BCTC phải xin phép Bộ Tài chính
• Được phép chi tiết hóa chỉ tiêu hiện có

• Doanh nghiệp được:
  • Bổ sung chỉ tiêu ngoài mẫu tại Phụ lục IV
  • Phục vụ nhu cầu quản trị và đặc thù hoạt động
• Điều kiện:
  • Tuân thủ Luật Kế toán
  • Thuyết minh rõ trong BCTC
  • Ban hành quy chế nội bộ

• Báo cáo tình hình tài chính
• Báo cáo kết quả hoạt động toàn diện
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
• Thuyết minh báo cáo tài chính

Thay đổi về đơn vị tiền tệ và chuyển đổi ngoại tệ

• Chuyển đổi số dư khi thay đổi đơn vị tiền tệ kế toán
• Phương pháp và tỷ giá khi chuyển BCTC từ ngoại tệ sang VND
• Chênh lệch tỷ giá do chuyển đổi được ghi nhận vào vốn chủ sở hữu

Hạch toán tại đơn vị trực thuộc

• Doanh nghiệp quyết định:
  • Ghi nhận vốn cấp là nợ phải trả hay vốn chủ sở hữu
  • Có ghi nhận doanh thu, giá vốn khi luân chuyển nội bộ hay không
• Được phân cấp:
  • Đơn vị trực thuộc lập hoặc không lập BCTC riêng
• Tuy nhiên, BCTC nộp ra bên ngoài phải:
  • Bao gồm đầy đủ số liệu của trụ sở chính và tất cả đơn vị trực thuộc

Chuyển đổi số dư kế toán

• TK 441, 466 (TT200) → TK 4118 (TT99)
• Chi tiết cổ tức phải trả từ TK 338 → TK 332

• Cập nhật hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99
• Điều chỉnh quy tắc hạch toán và nghiệp vụ tương ứng
• Chuẩn hóa biểu mẫu và báo cáo tài chính theo đúng quy định mới